Jak prawidłowo pobrać próbkę żywności do badania?

Prawidłowe pobranie próbki żywności jest bardzo ważnym elementem badania mikrobiologicznego. Nawet najlepsza metoda laboratoryjna nie zapewni wiarygodnego wyniku, jeżeli próbka zostanie pobrana w sposób niezgodny z zasadami higieny, zanieczyszczona podczas pobierania lub niewłaściwie przetransportowana.

Czy próbkę żywności można pobrać samodzielnie?

Tak, ale sposób pobrania zależy od rodzaju produktu, celu badania oraz tego, czy próbka jest pobierana do wewnętrznej kontroli przedsiębiorstwa, czy do celów urzędowych.

Jeżeli badanie ma być wykorzystane jako dokumentacja dla Sanepidu, w ramach postępowania urzędowego lub innego formalnego celu, sposób pobrania powinien być uzgodniony z laboratorium lub właściwym organem.

Jak przygotować się do pobrania próbki?

Przed pobraniem należy przygotować:

czyste miejsce pracy,
jednorazowe rękawiczki,
jałowy pojemnik lub opakowanie przeznaczone do pobierania próbek,
odpowiednie narzędzia, jeżeli próbka wymaga porcjowania,
etykietę lub formularz identyfikacyjny,
torbę lub pojemnik transportowy zapewniający odpowiednie warunki.

Pojemnik do badań mikrobiologicznych powinien być jałowy. Nie należy używać przypadkowych pojemników po innych produktach.

Jak pobrać próbkę żywności?

Próbkę należy pobierać w sposób zapobiegający jej zanieczyszczeniu. Nie należy dotykać produktu, który ma być poddany badaniu, gołymi rękami ani elementami wyposażenia, które nie zostały odpowiednio przygotowane.

Jeżeli produkt znajduje się w oryginalnym, szczelnie zamkniętym opakowaniu, najlepiej przekazać do laboratorium całe opakowanie, o ile jego wielkość i charakter produktu na to pozwalają.

W przypadku produktów sprzedawanych luzem lub przygotowywanych w zakładzie próbkę należy pobrać przy użyciu odpowiednio przygotowanych, czystych lub jałowych narzędzi.

Ile produktu należy pobrać?

Ilość próbki zależy od rodzaju wykonywanego badania i produktu. Dlatego przed pobraniem warto skontaktować się z laboratorium i ustalić wymaganą ilość materiału.

W przypadku badań mikrobiologicznych nie należy pobierać „na oko” zbyt małej próbki, ponieważ laboratorium może nie mieć wystarczającej ilości materiału do wykonania wszystkich zleconych oznaczeń.

Czy można pobrać próbkę z całej partii?

Próbka powinna być reprezentatywna dla badanego produktu lub partii. Jeżeli produkt jest niejednorodny, sposób pobierania może wymagać pobrania kilku jednostek lub próbek cząstkowych.

W przypadku kontroli urzędowej obowiązują dodatkowe zasady dotyczące sposobu pobierania i zabezpieczenia próbek.

Co należy napisać na próbce?

Każda próbka powinna mieć jednoznaczną identyfikację. W zależności od celu badania mogą być potrzebne m.in.:

nazwa produktu,
producent lub miejsce pobrania,
numer partii,
data produkcji,
termin przydatności do spożycia,
data i godzina pobrania,
osoba pobierająca próbkę,
warunki przechowywania.

Dane na próbce powinny być zgodne z informacjami znajdującymi się na zleceniu badania.

Jak transportować próbkę żywności?

Po pobraniu próbkę należy jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.

Warunki transportu zależą od rodzaju produktu i zakresu badania. Produkty wymagające chłodzenia należy transportować w warunkach chłodniczych, chroniąc je przed przegrzaniem i zanieczyszczeniem.

Nie należy pozostawiać próbki przez wiele godzin w samochodzie, na słońcu lub w pomieszczeniu o wysokiej temperaturze.

Dlaczego czas transportu jest tak ważny?

Mikroorganizmy mogą namnażać się lub obumierać podczas przechowywania próbki. W efekcie wynik badania może nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu produktu w chwili pobrania.

Dlatego czas od pobrania do rozpoczęcia badania oraz warunki transportu są istotnym elementem wiarygodności wyniku.

Czy próbkę można zamrozić?

Nie należy samodzielnie zamrażać próbki, chyba że sposób postępowania został wcześniej uzgodniony z laboratorium. Zamrożenie może wpłynąć na przeżywalność niektórych mikroorganizmów i tym samym na wynik badania.

Co zrobić, jeżeli próbka została pobrana nieprawidłowo?

Najlepiej poinformować o tym laboratorium przed wykonaniem badania. Laboratorium może ocenić, czy próbka nadaje się do przyjęcia i badania, czy też konieczne jest ponowne pobranie materiału.

Najbezpieczniejsze rozwiązanie – pobór próbki przez laboratorium

Jeżeli zależy Ci na wiarygodnym wyniku, możesz zlecić profesjonalny pobór próbki żywności pracownikowi laboratorium. Pozwala to ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia próbki oraz zapewnić właściwą identyfikację, zabezpieczenie i transport materiału.

Chcesz zbadać żywność?

Skontaktuj się z Podlaskim Laboratorium Oceny Mleka Sp. z o.o. Pomożemy dobrać odpowiedni zakres badań, ustalić ilość próbki oraz sposób jej pobrania i dostarczenia do laboratorium.

Nie wiesz, jak pobrać próbkę swojego produktu? Zadzwoń do nas przed pobraniem – podpowiemy, jak przygotować próbkę, aby badanie było wiarygodne.