Czym jest Legionella?

Legionella to rodzaj bakterii naturalnie występujących w środowisku wodnym. W niewielkich ilościach mogą występować w wodach naturalnych, jednak szczególne znaczenie dla zdrowia mają sytuacje, gdy bakterie namnażają się w sztucznych systemach wodnych.

Legionella może zasiedlać biofilm znajdujący się na powierzchniach rur i elementów instalacji. Jej namnażaniu sprzyjają m.in. osady, korozja, stagnacja wody oraz temperatura sprzyjająca rozwojowi bakterii. Szczególnie intensywny wzrost obserwuje się w instalacjach, w których temperatura wody wynosi około 37–40°C.

Gdzie może występować Legionella?

Bakterie mogą występować między innymi w:

• instalacjach ciepłej wody użytkowej,

• instalacjach wody zimnej,

• prysznicach i natryskach,

• perlatorach i słuchawkach prysznicowych,

• podgrzewaczach i zbiornikach ciepłej wody,

• wannach z hydromasażem i jacuzzi,

• fontannach,

• nawilżaczach powietrza,

• wieżach chłodniczych,

• niektórych systemach klimatyzacyjnych.

Szczególnie istotnym źródłem ryzyka są instalacje, w których powstaje aerozol wodny.

Jak dochodzi do zakażenia Legionellą?

Najczęściej do zakażenia dochodzi poprzez wdychanie drobnych kropelek skażonej wody, czyli aerozolu wodnego. Może on powstawać np. podczas korzystania z prysznica, natrysku, jacuzzi czy urządzeń wytwarzających mgłę wodną.

Aerozol zawierający bakterie może przedostać się do dróg oddechowych. Szczególnie znaczenie mają bardzo małe krople wody o średnicy poniżej 5 µm.

Legioneloza zasadniczo nie przenosi się z człowieka na człowieka.

Dlaczego instalacje wodne są miejscem ryzyka?

Ryzyko namnażania Legionella zwiększa się, gdy w instalacji występują:

• zastoiny i stagnacja wody,

• nieprawidłowa temperatura,

• osady i kamień,

• korozja,

• biofilm,

• rzadko używane punkty poboru,

• rozbudowane i skomplikowane instalacje,

• niewłaściwa konserwacja lub dezynfekcja.

Zakres temperatur szczególnie sprzyjających namnażaniu Legionella wynosi około 25–45°C. Dlatego ważnym elementem profilaktyki jest właściwy reżim temperaturowy instalacji.

Jak ograniczyć ryzyko występowania Legionella?

Podstawą profilaktyki jest właściwe utrzymanie instalacji wodnej. Należy m.in.:

1. Kontrolować temperaturę wody
W punktach czerpalnych temperatura zimnej wody powinna być niższa niż 20°C, a ciepłej wyższa niż 50°C.

2. Zapobiegać stagnacji wody
Nie używane punkty poboru i nieużywane odcinki instalacji mogą sprzyjać rozwojowi bakterii.

3. Czyścić elementy instalacji
Szczególną uwagę należy zwrócić na perlatory, słuchawki prysznicowe i inne elementy mające kontakt z wodą.

4. Regularnie kontrolować instalację
W przypadku obiektów o podwyższonym ryzyku ważnym elementem kontroli jest badanie wody w kierunku Legionella sp.

5. Reagować po dłuższym przestoju
Instalacje, które przez dłuższy czas nie były użytkowane, wymagają odpowiedniego przygotowania przed ponownym wykorzystaniem.

Kiedy warto wykonać badanie wody na Legionella?

Badanie w kierunku Legionella sp. jest szczególnie istotne w obiektach posiadających rozbudowane instalacje ciepłej wody użytkowej i urządzenia wytwarzające aerozol wodny.

Dotyczy to m.in.:

• szpitali i placówek medycznych,

• hoteli i pensjonatów,

• domów opieki,

• domów wczasowych,

• akademików,

• obiektów użyteczności publicznej,

• obiektów wyposażonych w natryski,

• obiektów z wannami z hydromasażem.

Regularne badania pozwalają monitorować stan instalacji i odpowiednio wcześnie wykryć problem.

Zbadaj wodę w kierunku Legionella

Nie zawsze można stwierdzić obecność Legionella na podstawie wyglądu, zapachu czy smaku wody. Badanie laboratoryjne jest sposobem na sprawdzenie, czy bakterie występują w badanej próbce.

Potrzebujesz badania wody w kierunku Legionella sp.? Zamów profesjonalny pobór próbki w PLOM – Podlaskim Laboratorium Oceny Mleka.